HSP3C05

Framhaldsskólaeiningar: 5
Þrep: 3
Undanfari: HSP3A05
Kennsluáætlun (PDF)

Lýsing á efni áfangans:

Stefnt er að því í þessum áfanga að nemendur öðlist skilning á fáeinum frumhugtökum heimspekilegra fræða, svo sem rökum, sannindum, ályktunum, skilgreiningum og þekkingu. Áhersla er lögð á rökfræði daglegs máls og greiningu hugtaka. Nemendur vinna að fjölmörgum rökfræðiverkefnum og dæmum. Fagurfræði er kynnt til sögunnar og fjallað um hlutverk ólíkra kenninga í listskilningi og túlkun listaverka. Lögð verður áhersla á skipulagðar rökræður með frummælendum og andmælendum. Að lokum kynnast nemendur ýmsum kenningum vísindaheimspekinnar um hlutverk, eðli, flokkun og aðferðir vísindanna.

Lokamarkmið áfangans:

Nemandi skal hafa aflað sér almennrar þekkingar og skilnings á:

• hugtökunum rök, mótsögn, samkvæmni og sannindi; margræðni orða og setninga
• rökleiðslum, rökformum og gildum; flokkum, Venn-myndum, skilgreiningum, skilyrðingum og sannföllum.
• afleiðsluályktunum, sönnunum og aðleiðsluályktunum.
• fegurð og verðmætum í listum og náttúru.
• helstu kenningum um eðli listarinnar og aðferðafræði listtúlkunar.
• helstu einkennum vísindalegrar hugsunar; gagnrýnisanda og vísindalegri aðferð.
• hugtökunum kenning, tilgáta og lögmál og einnig á flokkun og skyldleika hinna ólíku vísindagreina, auk sambands vísinda og samfélags.
• helstu kenningum Hempels, Poppers, Kuhns, Feyerabends og Habermas’ auk ólíkra söguskýringa.

Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:

• greina merkingu hugtaka og þjálfun í að leysa fjölþætt rökfræðiverkefni.
• rökræða um margþætt eðli listarinnar og greina og túlka listaverk út frá mismunandi kenningum í aðferðafræði, svo sem formhyggju, inntakshyggju, marxisma, femínisma, táknfræði, ævisögu etc.
• að greina og bera saman mismunandi aðferðir hinna ólíku vísindagreina.

Nemandi skal geta hagnýtt þá almennu þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:

• gera sér gleggri grein fyrir forsendum skoðana sinna.
• hugsa rökrétt, á sjálfstæðan, agaðan, gagnrýnin hátt um eðli og hlutverk lista og vísinda og tjá sig þar að lútandi í ræðu og riti.