LF3T05

Framhaldssklaeiningar: 5rep: 3Undanfari: TFS EFN2G05, RGS EFN3B05 Lsing efni fangans: nmskeiinu er fjalla um grundvallaratrii ger

LF3T05 Frumulffri

Framhaldssklaeiningar: 5
rep: 3
Undanfari: TFS EFN2G05, RGS EFN3B05


Lsing efni fangans:

nmskeiinu er fjalla um grundvallaratrii ger og starfsemi fruma. fyrsta lagi er fjalla um ger srhfra fruma, helstu frumulffri og hlutverk eirra. ru lagi er fjalla um helstu flokka lfrnna efnasambanda og efnaskipti frumunnar. rija lagi er fjalla um srhfingu fruma, helstu vefjagerir og starfsemi srhfra fruma me srstakri herslu taugafrumur. fjra lagi er fjalla um lffrileg strikerfi sameindastigi og samhengi vi tauga- og innkirtlakerfi. Veruleg hersla er lg sameindalffri fruma og a sna fram samhengi milli afbrigilegrar frumustarfsemi og sjkdma. Geta gert grein fyrir helstu grundvallaratrium frumulffrinnar, Geta ntt sr ekkingu vi nm rum skyldum nmsgreinum.

Nemandi skal hafa afla sr almennrar ekkingar og skilnings :

A last skilning hugtakinu homeostasis rengri og vari merkingu.
A ekkja vifangsefni lfelisfrinnar sem snast um starfsemi lfvera.
A ekkja skipulagsstig mannslkamans.
A gera sr grein fyrir v a allar frumur eiga sr eitthva sameiginlegt.
A gera greinarmun frumuskiptingu og rumuroskun.
A ekkja fjrar grunngerir fruma og starfsemi eirra.
A ekkja fjrar grunngerir vefja og hlutverk eirra.
A ekkja ger og hlutverk millifrumuefnis.
A kannast vi helstu lffrakerfi mannslkamans og hlutverk eirra.
A ekkja flokkun efnis hrein efni, frumefni, efnasambnd og efnablndur.
A ekkja ger frumeinda, reinda, stistlu, massatlu, samstur og atmmassa.
A vera ls lotukerfi.
A kannast vi helstu frumefni mannslkamanum.
A kunna skil sameindum og samgildum tengjum.
A ekkja fjlda samgildra tengja hj fjrum algengustu frumefnum mannslkamans.
A gera sr grein fyrir rvddarlgun og sveigjanleika sameinda.
A ekkja ger og myndun jna.
A gera greinarmun anjnum og katjnum og kannast vi mikilvgar samsettar jnir.
A ekkja ger, myndun og hrif lffrilega virkra sindurefna.
A ekkja skautaar sameindir og hlutahleslu eirra.
A gera greinarmun skautuum tengjum, skautuum tengjum og jnatengjum.
A akkja ger og myndun vetnistengja.
A ekkja hrif vetnistengja lgun strsameinda.
A gera sr srstaklega ga grein fyrir ger, lgun, eli og hrifum vatns lfrkinu.
A ekkja og gera greinarmun vatnssknum og vatnsflnum efnum.
A ekkja ger og eli tvvirkra sameinda.
A kannast vi og geta nota hugtkin ml og mlstyrkur.
A vera ls einfaldar efnajfnur.
A ekkja ger sra og basa og kannast vi flokkunarkerfi eirra.
A ekkja pH-hugtaki og pH-skalann.
A ekkja helstu flokka lfrnna strsameinda mannslkamanum.
A ekkja ger og hlutverk kolvatnsefna.
A ekkja ger og hlutverk fituefna.
A ekkja ger og hlutverk amnsra og prteina.
A ekkja ger og hlutverk kjarnsra.
A ekkja ger og hlutverk orkufosfata.
A kannast vi hvernig frumur eru rannsakaar.
A gera greinarmun dreifkjrnungum og heilkjrnungum.
A ekkja agreiningu frumuinnihalds kjarna, frymi, frumulffri og frumuvkva.
A ekkja ger og hlutverk frumuhimnu.
A ekkja ger og hlutverk frumutengja.
A ekkja ger og hlutverk allra helstu frumulffra og frumugrindar.
A ekkja tengslin milli erfalykils og framleislu prteina.
A ekkja ger DNA, litninga, gena og kirnisagna.
A kunna skil umritun (transcription) og hlutverki RNA prteinmyndun.
A kunna skil ingu (translation) og hvernig basarennur kvara eina amnsru.
A gera sr grein fyrir algildi (universality) erfalykilsins.
A ekkja ll stig framleislu prteina.
A ekkja eli og afleiingar stkkbreytinga.
A ekkja niurbrotsferli prteina og afleiingar eirra frumustarf.
A kunna skil seyti prteina.
kunna skil efnafrilegri srhfni bindistaa.
A kunna skil skni, mettun og samkeppni.
A kunna skil helstu ttum sem hafa hrif virkni prteina.
A ekkja mun hvarfst og stjrnst.
A kunna skil hrifilnmri (strilnmri) stjrnun og samgildri stjrnun.
A ekkja hlutverk prtein knasa og fosfprtein fosfatasa.
A kunna skil hugtkunum efnaskipti, nmyndun og niurbrot.
A ekkja hvernig orka binst ea losnar efnahvrfum.
A kannast vi hrif mlstyrks, hita, virkjunarorku og hvata hraa efnahvarfa.
A kunna skil umhverfum efnahvrfum og efnafrilegu jafnvgi.
A ekkja ger, hlutverk, starfsemi og flokkun ensma.
A ekkja hlutverk hjlpartta og kensma.
A ekkja helstu tti sem hafa hrif starfsemi ensma.
A kunna skil hrifilnmri og samgildri stjrnun ensma.
A kunna skil hugtkunum efnaferli og hraatakmarkandi rep.
A kunna skil mismunandi gerum af hvtun og ltun ensma.
A kunna skil glklsu grfum drttum.
A kunna skil Krebshring grfum drttum.
A kunna skil starfsemi ndunarkeju grfum drttum.
A kunna skil niurbroti fitusra grfum drttum.
A kunna skil niurbroti amnsra grfum drttum.
A tta sig helstu nmyndunarferlum einfldum drttum.
A gera sr grein fyrir heildarsamttingu efnaskipta.
A gera sr tarlega grein fyrir fli efnisagna og eim ttum sem hafa hrif fli.
A ekkja ger og hlutverk himnuprteina.
A kunna skil remmuhalla og rafhalla og hrifum eirra efnaflutning.
A ekkja ger og stjrnun jnaganga.
A gera sr tarlega grein fyrir ger og starfsemi burarkerfa frumuhimnu.
A gera sr tarlega grein fyrir eli og hrifum osmosu.
A kunna g skil innfrumun og tfrumun.
A kunna skil flutningi efna gegnum ekjuvef.
A gera sr grein fyrir hlutverki efnabobera (ligand) og vitaka.
A gera greinarmun vitkum fyrir efnabo og vitkum fyrir reiti.
A gera greinarmun vitkum frumuhimnu og vitkum innan frumu.
A gera sr grein fyrir almennri ger og starfsemi frumuhimnuvitaka.
A gera sr ga grein fyrir samskiptum efnabobera og frumuhimnuvitaka.
A kunna g skil tengingu reitis og andsvars (Signal Transduction Pathways), en v felst a gera sr grein fyrir allri atburarsinni fr v a boefni tengist vitaka og ar til vibrg frumunnar eiga sr sta.
ekkja vel flokkunarkerfi sem byggist mismunandi gerum frumuhimnuvitaka og mismunandi leium til a tengja saman reiti og andsvar.
Kunna skil ger og starfsemi eiksana.
Gera sr grein fyrir virkjun vitaka og umritunar gena.
ekkja helstu ferli sem leia til afvirkjunar vitaka.
A ekkja ger taugafruma og stefnu taugaboa.
A kannast vi taugatrsfrumur.
A ekkja starfrna flokkun taugafruma.
A gera sr grein fyrir stasetningu taugabola og taugasma hvers flokks.
A gera greinarmun taugari og taug.
A ekkja ger taugamta.
A gera sr grein fyrir vexti, roskun og endurnjunarmguleikum taugafruma.
A ekkja helstu katjnir og anjnir ICF og ECF og samverkun eirra.
A ekkja eiginleika rafspennu og sambandi milli straums, spennu og vinms.
A gera sr ga grein fyrir tilur himnuspennu.
A ekkja vel hugtkin flisspenna og jafnvgisspenna.
A gera sr grein fyrir mikilvgi natrum-kalum-dlunnar.
A ekkja vel hugtkin afskautun, endurskautun og ofurskautun.
A ekkja vel eiginleika og flokkunarkerfi stigbreytilegrar spennu.
A ekkja vel eiginleika og einkenni bospennu og a jnafli sem a baki br.
A ekkja vitakastr, spennustr og aflstr jnagng.
A ekkja algjran og afstan tornmistma.
A ekkja hvernig bospenna berst eftir taugasma og hrif mlis leisluhraa.
A geta gert samanbur stigbreytilegri spennu og bospennu.
A ekkja og gera greinarmun rvandi og letjandi taugamtum.
A ekkja hugtkin samleitni og sundurleitni.
A ekkja vel almenna ger og starfsemi taugamta.
A gera greinarmun EPSP og IPSP.
A kunna skil samverkun fjltaugamta.
A ekkja helstu tti sem hafa hrif starfsemi taugamta.
A gera sr grein fyrir v hvernig sjkdmar og lyf geta haft hrif starfsemi taugamta.
A ekkja hugtkin taugaboefni og taugahrifefni.
A ekkja helstu flokka taugaboefna en srstaklega ACh og Kateklamn.
A ekkja tengsl taugasma vi marklffri.
A gera sr lauslega grein fyrir lffrafri innkirtlakerfisins.
A ekkja efnafrilega flokkun hormna.
A ekkja hvernig mismunandi flokkar hormna flytjast me bli.
A ekkja helstu atrii varandi niurbrot og tskilna hormna.
A ekkja hvernig hormn tengjast vitkum og leia til breytinga frumustarfi.
A ekkja helstu tti sem hafa hrif seyti hormna.
A gera ser grein fyrir samstarfi undirstku, heiladinguls og innkirtla.


Nemandi skal hafa last leikni a:

skra byggingu og starfsemi mismunandi frumna lkamans.
tta sig tengslum milli frumurskunar og missa sjkdma.

Nemandi skal geta hagntt almennu ekkingu og leikni sem hann hefur afla sr til a:

Skilja mikilvgi frumulffrinnar sem undirstugrein heilbrigisvsindum.
Stunda framhaldandi nm heilbrigis- og raunvsindum.

 

Nmsmat

Fer fram me smati og annarprfi lok fangans

Svi

Upplsingar

Menntasklinn Akureyri

Eyrarlandsvegi 28 | IS 600 Akureyri
S: +354 455 1555 | F: +354 455 1556
Kennitala: 460269-5129

Ritstjri: Sverrir Pll Erlendsson
Vefstjri: Gujn H. Hauksson

ma@ma.is


Skrifstofutmi

Mnudaga - fstudaga 08.00 - 16.00
Loka um helgar