Stefna skólans:
Einelti er ekki liðið við Menntaskólann á Akureyri. Komi upp grunur um einelti innan skólans er tekið á þeim málum og er það sett í ákveðið ferli (sjá viðbragðsáætlun).
Markmið eineltisáætlunar:
• að til sé skilvirkt ferli sem fylgt er þegar upp koma ábendingar um hugsanlegt eða staðfest einelti
• að ferli eineltismála sé öllum þeim sem að skólasamfélaginu koma ljóst og upplýsingar um það séu aðgengilegar
• að vera forvarnaráætlun
• að stuðla að jákvæðum samskiptum
Skilgreining á einelti:
Einelti er endurtekið, neikvætt, meðvitað eða ómeðvitað atferli eins eða fleiri einstaklinga sem beinist gegn ákveðnum einstaklingi. Ójafnvægi er milli geranda og þolanda sem upplifir sig vanmáttugan. Mikilvægt er að hafa í huga að allir geta orðið fyrir einelti.
Birtingarmyndir eineltis:
Í framhaldsskólum á einelti sér stað líkt og á öðrum stöðum í samfélaginu og eru birtingarmyndir þess aðallega af andlegum og félagslegum toga.
Dæmi um það er:
• Munnleg áreitni
• Skrifleg áreitni
• Uppnefningar
• Rógi og lygum dreift um einstaklinga
• Ráðist að félagatengslum og orðspori viðkomandi gagnvart öðrum t.d. með höfnun, einangrun og að hafa einstaklinga útundan.
• Tæknivætt einelti
• Kynferðisleg áreitni: t.d. líkamleg, orðabundin eða táknræn athugasemd eða spurningar um kynferðisleg málefni.
• Beint líkamlegt ofbeldi og skemmdir á eigum
Einkenni eineltis í bekk geta verið:
• Ósamstaða í bekk og samskiptaörðugleikar
• Nemandi tekur ekki þátt í hópastarfi og er oft útundan
• Nemandi er mikill einfari og virðist standa utan við hópinn
• Nemandi verður fyrir aðkasti og/eða skopi af hálfu samnemenda og/eða kennara
Sálrænar afleiðingarnar geta til dæmis birst í:
• dregur úr skólasókn, andúð á skóla
• minnimáttarkennd eða minnkuðu sjálfsáliti,
• félagslegri einangrun eða öryggisleysi,
• kvíða eða þunglyndi,
• ótta eða örvæntingu,
• miklum skapsveiflum,
• biturð eða hefndarhug,
• sjálfsvígshugleiðingum
Líkamlegar afleiðingar geta til dæmis birst í:
• svefnleysi eða svefnóróa,
• þreytutilfinningu eða sljóleika.
• höfðuðverk eða vöðvabólgu,
• hjartsláttartruflunum, skjálfta eða svima,
Verði breytingar á líðan og hegðun einstaklings ber að skoða hvort hugsanlegt sé að viðkomandi upplifi að hann verði fyrir einelti. Afleiðingar geta lýst sér sem almenn vanlíðan og því mikilvægt að ræða við hlutaðeigandi um hvað hann telji að valdi breyttri líðan eða hegðun. Líkamleg og sálræn einkenni geta komið fram og þróast út í mjög alvarleg einkenni sé ekkert að gert.
Hafa ber í huga að það er ekki einungis sá sem verður fyrir eineltinu sem skaðast. Fjölskylda þolanda finnur oft fyrir miklu álagi þar sem afleiðingar eineltis geta haft svo víðtæk áhrif. Þar sem einelti er látið viðgangast í skóla eða á vinnustað getur það einnig haft umtalsverð áhrif á þá sem þar starfa og mótað þann vinnuanda sem ríkir. Það er því ábyrgð allra þeirra sem verða varir við einelti af einhverju tagi að koma ábendingum þar um til réttra aðila til að hægt sé að vinna með málið.
Vinnureglur /viðbragðsáætlun í eineltismálum:
Ef grunur er um að einelti eigi sér stað skal sá sem fær vitneskju um málið hafa samband við umsjónarkennara, námsráðgjafa eða stjórnendur skólans. Nemendaverndarráð kannar allar ábendingar til hlítar. Unnið er með ábendingar í trúnaði sé þess óskað. Umsjónarkennarar, námsráðgjafar og skólastjórnendur eru upplýstir um eineltið. Námsráðgjafar taka viðtöl við aðila málsins, þolendur, gerendur og forráðamenn nemenda undir 18 ára aldri. Nemendaverndarráð og umsjónarkennarar (ef við á) vinna saman og greina úrræði og vinna að lausn samkvæmt eftirfarandi:
Bekkir:
• Upplýsinga aflað
• Samband haft við viðeigandi aðila
• Unnið að lausn – viðtöl við nemendur bekkjarins (ca. 3 saman).
• Umsjónarkennari og námsráðgjafi vinna saman að viðtölum
• Upplýsinga aflað frá kennurum (batnar ástandið?)
• Ef lausn fæst ekki er unnið með þá einstaklinga sem taldir eru rót vandans
Einstaka nemendur:
• Upplýsinga aflað
• Viðtöl við viðeigandi aðila
• Unnið að lausn – einstaklingsviðtöl og stuðningur
• Umsjónarkennari og/eða námsráðgjafi vinna að viðtölum
• Áframhaldandi vinna þar til lausn fæst
• Ef málið leysist ekki er utanaðkomandi sérfræðiaðstoð fengin
Viðbragðsáætlun – starfsfólk:
Komi upp ábendingar um einelti á meðal starfsfólks skólans, komi stjórnendur, trúnaðarmenn eða aðrir upplýsingum til viðeigandi aðila. Afla þarf upplýsinga og skrá niður. Samband er haft við aðila málsins og unnið er að lausn samkvæmt verklagi skólans, stuðningur við viðkomandi aðila. Ef málið leysist ekki er utanaðkomandi sérfræðiaðstoð fengin.
• Ábendingar
• Upplýsinga aflað
• Samband haft við viðkomandi aðila
• Stuðningur og vinna með viðkomandi aðila
• Utanaðkomandi sérfræðiaðstoð ef lausn fæst ekki
Sjá má upplýsingar um einelti á vinnustöðum hér:
http://www.fjarmalaraduneyti.is/starfsmenn-rikisins/starfsaevin/einelti/
Forvarnir:
• Mikilvægt er að miðla þekkingu og efla meðvitund um einelti, t.d. með fyrirlestrum og beintengingu við námsefni.
• Mikilvægt er að starfsfólk sé vakandi fyrir einelti og öðrum neikvæðum samskiptum og bregðist við á viðeigandi hátt.
• Skýr stefna skólans um að einelti sé ekki liðið sé kynnt öllum nemendum og starfsfólki.
• Áhersla á jákvæð samskipti í skólasamfélaginu, mikilvægt að efla vitund allra og að slíkt sé einkennandi í öllu starfi skólans.
Samskiptadagar – samstarf við skólafélagið um þemu um jákvæð samskipti – t.d. brosdagar, verum góð við hvort annað, gleðidagar.
• Umræður um jákvæð samskipti mikilvægar og t.d. að umsjónarkennarar taki annað slagið upp umræðu um jákvæð samskipti í sínum bekkjum.
Síðast breytt: fim 7.mar 2013





