Framhaldsskólaeiningar: 5
Þrep: 3
Undanfari: EFN2A05


Lýsing á efni áfangans

Áfanganum er ætlað að byggja ofan á grunnþekkingu í efnafræði.  Farið verður í efnajafnvægi og orkubreytingar efnahvarfa. Jafnvægisfasta efnahvarfa og lögmál Le Chatelier's.  Mjög ítarlega er farið í sýru- og basalausnir, títrun, búfferlausnir og annað sem við kemur sýrum og bösum svo sem hvörf málma við sýrur.  Haldið verður áfram með leysni salta og leysnimargfeldi (Ksp).  Einnig verður farið í rafefnafræði, Galvaníhlöð og aðrar rafhlöður og áhersla lögð útreikninga sem byggist á rafeindaflutningi og staðalafoxunarspennu hálfhvarfa, Nernst jafna og rafgreining. Farið verður í helstu gerðir efnahvarfa kjarnaefnafræðinnar, helmingunartímar, hraði niðurbrots, aldursgreiningar, massabreytingar í kjarnahvörfum.  Mikil áhersla er lögð á dæmareikning þar sem ofangreindum efnisþáttum er fléttað saman.  Áhersla er lögð á framkvæmd verklegra æfinga sem tengjast efninu.


Lokamarkmið áfangans

Nemandi skal hafa aflað sér almennrar þekkingar og skilnings á:

  • orkubreytingar í efnahvörfum, varma, fríorkubreytingu, óreiðu, stöðuorku og vermi.
  • sjálgeng efnahvörf og ákvarðað hraða efnahvarfa.
  • áhrif virkjunarorku á sjálfgengni efnahvarfa
  • áhrif hvata, hita, efnismagns og þrýstings á jafnvægi efnahvarfa.
  • umhverfum efnahvörfum.
  • útvermum og innvermum efnahvörfum.
  • jafnvægislögmálinu og lögmáli Le Chateliers.
  • myndun salta og ákvarðað leysnimargfeldi þeirra.
  • spáð fyrir um myndun botnfalla með reikningum.
  • áhrif samskonar jóna á jafnvægi fellingarhvarfa.
  • sýrum og bösum, pH hugtakinu.
  • sjálfsjónun vatns, sýru og basa klofningsföstum og hagnýting þeirra til að reikna sýrustig.
  • muninum á af römmum og veikum lausnum af sýrum og bösum.
  • sýru og basapörum í vatnslausnum.
  • búfferlausnum, sýrustigi saltlausna.
  • sýru basa títrun, litvísum.
  • spennuröðinni.
  • galvaníhlöðum.
  • Nernst jöfnunni.
  • rafgreiningu.
  • tæringu og tæringarvörnum.
  • gerð geislunar.
  • hraða niðurbrots við geislun.
  • helmingunartíma geislavirkra samsæta.

Nemandi skal hafa öðlast leikni í að

  • geta útskýrt þá þætti sem hafa áhrif á orkubreytingar við efnahvörf.
  • geta skilgreint vermi, óreiðu og fríorkubreytingar og áhrif þessara þátta á efnahvörf.
  • skýra áhrif virkjunarorku og annara þátta á hraða efnahvarfa.
  • geta notað lögmál Le Catelier's til að spá fyrir um stöðu og breytingar á jafnvægi. efnahvarfa m.t.t. hita, efnismagns og þrýstings.
  • þekkja sýrur og basa og getað ritað efnajöfnur sýru og basahvarfa.
  • geta ákvarðað sýrustig lausna og ákvarðað jafnvægisstöðu með reikningum og hagnýtingu sýru og basa klofningsfasta.
  • geta útskýrt og notað pH skalan.
  • geta skýrt og reiknað hvernig búfferlausnir vilðhalda ákveðnu sýrustigi.
  • geta ákvarðað sýrustig lausna með títrun.
  • greina milli ólíkra efnafræðihugtaka.
  • skilgreina ofangreind hugtök.
  • reikna dæmi tengd hugtökunum hér að ofan.
  • framkvæma verklegar æfingar í efnafræði.
  • framkvæma títrun, raðþynningar og skila niðurstöðum úr verklegum æfingum í formi skýrslna.

Nemandi skal geta hagnýtt þá almennu þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að

  • átta sig á og rökstyðja hvaða reikniaðferðir eiga við hverju sinni við útreikninga í efnafræði.
  • beita skipulegum aðferðum við útreikning lausna.
  • skilja mikilvægi efnafræðinnar í raunvísindum.
  • stunda áframhaldandi nám í efnafræði

Námsmat

  • Fer fram að hluta til með símati, verklegum æfingum og annarprófi í lok áfangans.