aflfræði

Einingafjöldi: 4
Þrep: 2
Forkröfur: STÆR2RÚ06
Áfanganum er ætlað að veita gagnlegan grunn í eðlisfræði. Meginþættir efnisins eru einvíð hreyfing, aflfræði punktmassa- og varmafræði. Rauði þráðurinn í áfanganum eru hugtökin kraftur og orka. Þannig er fjallað um þyngdarkraft og þyngdarsvið við yfirborð jarðar, fjaðurkraft og núningskrafta; ennfremur um ýmis form orkunnar svo sem vélræna orku og innri orku. Fjallað er um eitt mikilvægt varðveislulögmál eðlisfræðinnar, þ.e. lögmálið um varðveislu orkunnar. Lögð er áhersla á verklegar æfingar sem tengjast efninu.

Þekkingarviðmið

  • mælistærðum, einingum og óvissu
  • SI-einingakerfinu, hreyfingu eftir beinni línu sambandi færslu, hraða og jafnrar hröðunar við línulega hreyfingu
  • kröftum
  • kraftlögmálum Newtons
  • þyngd, núningi og fjaðurkrafti
  • skriðorku, stöðuorku í þyngdarsviði og spennuorku
  • vinnulögmálinu
  • orkulögmálinu
  • vinnu og orkuvarðveislu
  • sambandi vinnu krafts og afls hans
  • þrýstingi

Leikniviðmið

  • beita mælistærðum, einingum og óvissu í eðlisfræði
  • útskýra hreyfingu eftir beinni línu
  • beita 2. lögmáli Newtons við lausn dæma
  • beita vinnulögmálinu við lausn verkefna
  • beita orkulögmálinu við lausn einfaldra verkefna
  • reikna út vinnu krafts og afl

Hæfnisviðmið

  • meta óvissu við mælingar og fara með óvissu við samlagningu/frádrátt og margföldun/deilingu
  • setja fram niðurstöður útreikninga með óvissu og réttum fjölda markverðra stafa
  • beita kraftlögmáli Newtons til að álykta um samband hröðunar hlutar og krafta sem á hann verka
  • beita skipulegum aðferðum við að leysa verkefni úr þeim efnisþáttum sem teknir eru fyrir
  • gera verklegar tilraunir úr efninu og skrá niðurstöður sínar skipulega og vinna úr þeim
  • geta unnið af öryggi og sjálfstæði og beitt röksemdafærslu á efnisatriði tengd eðlisfræði
Nánari upplýsingar á námskrá.is