EFNA2GE05 - Gerjun – vísindi, menning og sköpun

Hefur þú einhvern tíma velt því fyrir þér hvernig brauð lyftist, hvers vegna súrkál verður súrt, eða hvernig vín og bjór eru búin til? Í þessum áfanga færðu að kynnast einu elsta og áhrifamesta ferli sem mannkynið hefur nýtt sér, gerjun. Hér mætast vísindi, matarmenning, sköpun og hagnýt kunnátta á lifandi og aðgengilegan hátt. 

Gerjun er alls staðar í kringum okkur. Hún liggur að baki daglegu brauði, vinsælum drykkjum, varðveislu matvæla og jafnvel heilsuvörum. Í áfanganum skoðum við hvernig örverur, ger og bakteríur, umbreyta sykri í ný efni á borð við alkóhól, mjólkursýru og koldíoxíð. Við rýnum í hvað gerist á bak við tjöldin þegar deig rís, þegar vín gerjast eða þegar grænmeti breytist í súrkál eða kimchi. Þú þarft enga sérþekkingu í náttúruvísindum; forvitni og áhugi eru það eina sem þarf til að taka þátt. 

Áfanginn er opinn nemendum af öllum brautum skólans og hentar jafnt þeim sem hafa áhuga á vísindum, matargerð, heilsu og sjálfbærni, menningu og sögu, sem og þeim sem vilja þróa verklega færni og skapandi hugsun. Við tengjum saman líffræði og efnafræði við raunveruleg dæmi úr daglegu lífi og skoðum hvernig þekking á gerjun nýtist bæði í heimahúsum og í alþjóðlegum iðnaði. Þú færð innsýn í grunnatriði bjór- og víngerðar, lærir um mjólkursýrugerjun grænmetis og kynnist bakstri og súrdeigsgerjun. Áhersla er lögð á að skilja ferlið, hráefnin og áhrif hitastigs, tíma og aðferða á lokaafurðina. 

Í áfanganum er lögð áhersla á virkni og þátttöku. Nemendur fá að prófa einföld og flóknari gerjunarverkefni, fylgjast með breytingum, mæla og meta niðurstöður og ræða saman um það sem gerist. Við skoðum einnig öryggi og hreinlæti, gæði og ábyrgð í matvælavinnslu. Þannig færðu bæði fræðilegan grunn og hagnýta reynslu sem nýtist í daglegu lífi. 

Gerjun er ekki aðeins efnafræðilegt ferli, hún er hluti af menningu, sögu og samfélagi. Við ræðum hvernig mismunandi þjóðir hafa þróað sínar hefðir og hvernig gerjun tengist sjálfbærni, matarsóun og nýtingu hráefna. Áfanginn opnar augu fyrir því hvernig smáar örverur hafa haft gríðarleg áhrif á þróun mannkyns og hvernig þekking á þeim getur orðið grunnur að nýsköpun og frumkvöðlastarfi. 

Ef þú hefur áhuga á að skilja betur hvernig matur og drykkur verða til, vilt prófa eitthvað nýtt og læra í gegnum reynslu, eða einfaldlega leita að áfanga sem er bæði fræðandi og skemmtilegur, þá er þessi áfangi fyrir þig. Hér færðu tækifæri til að blanda saman þekkingu, sköpun og verklegri vinnu og uppgötva heim sem þú hefur kannski verið hluti af alla tíð án þess að gera þér grein fyrir því.